2018

11 april 2018

Het nieuwe Kenniscentrum Hollandse Waterlinies

Kantoorlocatie Kenniscentrum Hollandse Waterlinies op Fort bij VechtenHet nieuwe Kenniscentrum Hollandse Waterlinies is een samenwerkingsvorm tussen het Documentatiecentrum Stelling van Amsterdam, het Kenniscentrum Nieuwe Hollandse Waterlinie en andere kennispartners binnen het waterlinies netwerk. De samenwerkende vier provincies hebben tot de oprichting van het Kenniscentrum Hollandse Waterlinies besloten vanwege de nominatie van de Nieuwe Hollandse Waterlinie als uitbreiding van de Stelling van Amsterdam tot één UNESCO Werelderfgoed. Zij lopen daarmee vooruit op de rol die zij als siteholder gezamenlijk zullen gaan invullen.

Het Kenniscentrum Hollandse Waterlinies staat voor veiligstelling, borging en ontsluiting van kennis op het gebied van strategisch landschap, militair erfgoed, militaire betekenis en historie, waterbouwkundige aspecten en watermanagement van waterlinies in Nederland en in het bijzonder van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam.
Het hoofddoel van het Kenniscentrum is het (gevraagd) ondersteunen van de huidige siteholder StvA (provincie Noord-Holland) en de toekomstige siteholder StvA/NHW (nu het Linieteam) met kennis en advies. Daarnaast speelt het Kenniscentrum met kennis en advies een belangrijke rol bij initiatieven van uiteenlopende aard en vanuit een breed palet aan partijen, waarbij door de (her)ontwikkeling van specifieke gebieden, locaties of objecten in de waterlinies de ‘Outstanding Universal Value’ van de UNESCO StvA/NHW in het geding kan zijn. Met de juiste kennis en advies kan een goede en zorgvuldige ruimtelijke ordening en afweging van belangen plaats vinden. Het kenniscentrum speelt verder een rol met beschikbaar stellen van kennis en materialen (foto’s, geschriften, voorwerpen) bij de presentatie en de communicatie over de waterlinies.

De kantoorlocatie van het Kenniscentrum is gevestigd op het Fort bij Vechten en de bezetting zal bestaan uit een coördinator en twee historici, alle in deeltijd werkend, en een aantal vrijwilligers. Myriam de Jong neemt de rol van coördinator op zich. De twee historici zijn Chris Will en René Ros die zich gespecialiseerd hebben in respectievelijk de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam. Beide historici hebben jarenlange onderzoekservaring, gedetailleerde terreinkennis en dragen de informatie met passie uit.

René Ros, initiatiefnemer van het Documentatiecentrum, zal zijn kennis, collectie en netwerk ook gaan inzetten ten behoeve van het Kenniscentrum Hollandse Waterlinies. Gedurende een dag per week zal hij aanwezig zijn op de kantoorlocatie op het Fort bij Vechten en beschikbaar zijn voor overleg, vragen enzovoort.
Het Documentatiecentrum blijft haar werk ongewijzigd voortzetten omdat het werkterrein en de doelgroep anders is dan van het Kenniscentrum. Ook ander militair erfgoed, genealogisch onderzoek enzovoort blijven daarom als vrijetijdsbesteding zijn aandacht hebben. De locaties van de bibliotheek op Fort Uitermeer, het museum/goederendepot op Fort bij Uithoorn en het archiefdepot in Amsterdam blijven ongewijzigd. De ondersteuning van donateurs en sponsors wordt zeer gewaardeerd en blijft onverminderd belangrijk.

Kenniscentrum Hollandse Waterlinies
Aanwezigheid Stelling-historicus
Vragen & Reacties

31 maart 2018

Rondleiding 'Zoeken naar Stelling-graven'

begraafplaats De Nieuwe Ooster in AmsterdamNaar aanleiding van de zoektocht naar de graven van een aantal van de 1.004 Beemster militairen wordt een bijzondere rondleiding verzorgd op de begraafplaats De Nieuwe Ooster in Amsterdam.

Op zaterdag 14 april as. wordt van 13.30 tot 16.00 uur een programma van drie onderdelen aangeboden. Er wordt een bezoek gebracht aan het Nederlands Uitvaart Museum 'Tot Zover' dat op de begraafplaats is gevestigd. Vervolgens wandelen we met een gids van Stichting Arboretum DNO over de begraafplaats met aandacht aan bomen en grafmonumenten. Daarbij bezoeken we ook een aantal graven van Stelling-militairen waaronder het graf in onderstaand artikel. René Ros zal bij deze graven een toelichting geven.
We eindigen met een drankje in het café Roosenburgh om bij te komen en bij te praten.

De vrijwilligers die gezocht hebben naar de graven zijn rechtstreeks uitgenodigd en voor hen is de rondleiding gratis. Andere geïnteresseerden kunnen uiteraard ook deelnemen, voor hen bedragen de kosten 15 euro. Aanmelden en vooraf betaling per bank is noodzakelijk en kan via onderstaande link.
We hopen dat u mee gaat en we kunnen laten zien dat een begraafplaats geen treurig terrein is en dat er ook een stukje Stelling-geschiedenis eh... ligt.

Aanmelden rondleiding
Artikel 'Graven zoeken' in Nieuwsbrief 456

14 maart 2018

Wie was de verdronken korporaal?

Graf Hendrik Lammert Bander.In de avond van 28 november 1916 voer een boot met terugkerende verlofgangers over de Zuiderzee van Muiden naar het Fort aan het Pampus. Net buiten de haven van Muiden viel een korporaal overboord en hij overleefde dat niet. Is te achterhalen wie deze arme man was?

In De Telegraaf van 30 november staat geschreven: "Dinsdagavond halftien verliet de "Pieter", welke den dienst op fort Pampus onderhoudt, [...] de haven, teneinde de manschappen, die van verlof of permissie terugkeerden, naar de plaats hunner bestemming te brengen.
Even buiten de haven klonk eensklaps: "Een man over boord!" De milicien-korporaal B. van de lichting 1915 was in zee gevallen. [...] Doch hoewel toen redding zeer nabij was, en hem een lus werd toegeworpen en een ladder toegestoken, miste hij ten eenenmale de kracht deze te grijpen. Voor de oogen zijner makkers verdween hij in de diepte."

Het overlijdensbericht in de krant vermeldt dat hij op de Oosterbegraafplaats in Amsterdam zou worden begraven en zijn graf bestaat nog!

Volledig artikel in Nieuwsbrief 458

7 maart 2018

Dagexcursie Stelling van Amsterdam 2018

Bezoek aan Fort bij de Liebrug in 2017.Op zaterdag 2 juni as. zal voor de zeventiende keer de geheel verzorgde, unieke dagexcursie naar een deel van de Stelling van Amsterdam plaatsvinden. We bezoeken een viertal forten in de Sector Zaandam en enkele andere objecten tijdens een rondrit door het gebied

We beginnen met een bezoek aan het herbestemde Fort bij Krommeniedijk met daarin het bezoekerscentrum Fort K'IJK. Daarna gaan we naar Fort aan Den Ham met haar authentieke inrichting. Hier zal ook de lunch verzorgd worden.

Vervolgens bezoeken we het normaal ontoegankelijke Buskruitmagazijn bij de NIeuwendijk. Na een wandeling over de Liniewal Aagtendijk - Zuidwijkermeer komen we aan bij het Fort Zuidwijkermeer. Na een korte consumptie mogen we dit normaal gesloten fort ook van binnen bekijken. Het wordt ingericht voor een nieuw gebruik en u krijgt te horen en te zien wat de plannen zijn. Tenslotte rijden we, met een paar fotostops onderweg, naar het Fort bij Veldhuis. In dit fort is een luchtoorlogmuseum gevestigd en ook buiten kan rondgekeken worden.
Kortom, veel mooie locaties te zien en in goed gezelschap!

De dag begint om 10.00 uur en duurt tot ongeveer 17.00 uur. Alle kosten zijn inbegrepen in de deelnamekosten en donateurs krijgen korting.
Het aantal deelnemers is beperkt en door voorinschrijving door donateurs is een deel van de plaatsen al geboekt. Meer informatie is te vinden op de webpagina over de dagexcursie en daar kunt u zich ook aanmelden.
U bent van harte welkom om deel te nemen en u kunt zich vanaf heden aanmelden! En neem gerust een familielid, kennis of collega mee.

Dagexcursie Stelling van Amsterdam

7 februari 2018

Salomon Caun

Portret van Salomon Caun.Salomon Caun (1887) was een geboren en getogen Amsterdammer die na de Tweede Wereldoorlog in Heerde ging wonen. Hij is de enige ons bekende Joodse militair die de oorlog overleefde door onder te duiken. Wat is er in de oorlog met hem gebeurd en waarom ging hij in Heerde wonen?

In januari 2017 werd de thema-nieuwsbrief 'Wie waren de 1.004 militairen in de Beemster?' gepubliceerd naar aanleiding van de vondst van een aantal namenlijsten van de vijf forten in de gemeente Beemster. In het afgelopen jaar is nog meer informatie gevonden door tips en (digitaal en papier) archiefonderzoek. Bovendien zijn ondertussen de bekende graven door vrijwilligers bezocht. Een aantal graven boden weer nieuwe aanknopingspunten. Er is veel bronmateriaal gevonden over hoe Salomon Caun als jood de Tweede Wereldoorlog overleefde met een belangrijke rol voor zijn schoonzoon David van Beetz.

Na Salomon Caun's demobilisatie op Fort benoorden Purmerend bouwde hij een bestaan op als verkoper in een herenkledingwinkel in Amsterdam. In de jaren 1920 had hij een eigen winkel maar in 1926 ging de firma failliet. Daarna ging hij werken als chef-verkoper in kledingzaak Forty Four met filialen in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. In 1938 opende hij een eigen herenkledingwinkel ‘House for Gentlemen’.

De onderduikplaats van Salomon blijkt hij zelf opgeschreven te hebben. In 1945-1946 vroeg de Military Intelligence Service van de US Army via de kranten om informatie over mensen die geallieerde militairen tijdens de oorlog hadden geholpen "for reward purposes" (onderscheidingen en certificaten). In een handgeschreven brief schrijft de dan 58-jarige Salomon: "Ik was (als Israëliet) ondergedoken bij Poels Zwarte Plak America Prov. Limburg" en "in de door ons afgehuurde kamer".

Aan de Military Intelligence Service gaf Salomon als 'tijdelijk' adres Elburgerweg A 576 (nu 15) in Heerder op en daar woonden ook zijn dochter Sonja en haar man David van Beetz. Ook David (steenhouwer, tekenaar, fabrikant en confectioneur) was een geboren Amsterdammer en was met zijn vrouw door toeval ondergedoken in huis De Terp nabij Heerde. Dit onderduikadres was geregeld door de Heerdense verzetsman Detmer Dekker (1911-1980) via wie David betrokken raakte bij een verzetsgroep en een Knokploeg.

Het verhaal van Salomon Caun geeft een bijzonder beeld van een dienstplichtig militair die in Fort benoorden Purmerend de neutraliteit zat te bewaken en in de volgende oorlog diep, heel diep met de gevolgen te maken kreeg.

Volledig artikel in Nieuwsbrief 456